Dode pixel repareren: dode of vastzittende pixel, en wat helpt

De drie soorten pixeldefecten

Elke pixel op een LCD- of OLED-scherm bestaat uit een rode, groene en blauwe subpixel. Een defect treft er een of meer.

• Dode pixel: blijft op elke kleur zwart. Alle subpixels staan uit. Het best zichtbaar op een wit scherm.
• Vastzittende pixel: blijft rood, groen, blauw of een mengsel zoals geel of cyaan. Een of twee subpixels staan altijd aan of altijd uit. Zichtbaar op sommige kleuren en niet op andere.
• Hete of heldere pixel: blijft op elke kleur wit of heel helder. Het best zichtbaar op een zwart scherm.

Ze uit elkaar houden

1. Open de dode pixels test op volledig scherm.
2. Op wit is een zwart puntje een dode pixel of een vastzittende pixel waarvan subpixels ontbreken.
3. Op zwart is een helder puntje een hete pixel of een vastzittende subpixel die altijd aan staat; de kleur vertelt je welke.
4. Op rood, groen en blauw verschijnt een vastzittende subpixel als een puntje dat op precies een of twee van deze kleuren te helder is of ontbreekt.

Een pixel die maar op één kleur zichtbaar is, is bijna altijd een vastzittende subpixel en geen dode pixel.

Subpixels en schermtypen

Waarom een pixel maar op één kleur fout kan zijn: een witte pixel bestaat uit rode, groene en blauwe subpixels die samen oplichten. Staat de rode subpixel vast aan, dan ziet het puntje er rood uit op zwart, rozig op wit en normaal op rood. Is de groene dood, dan ziet het puntje er magenta uit op wit en zwart op groen.

Op OLED-schermen maakt elke subpixel zijn eigen licht, dus een dode subpixel is echt donker. Op LCD-schermen schijnt een achtergrondverlichting door de subpixels, dus een vastzittend open subpixel is heel helder op donkere achtergronden. Op sommige panelen staan de subpixels niet in eenvoudige strepen, waardoor een defect van dichtbij wat groter of vreemd gevormd kan lijken. Gebruik een vergrootglas of de zoom van je telefooncamera om de subpixels te zien als je het zeker wilt weten.

Stof, krassen of drukplekken?

• Stof of vuil zit op het oppervlak: veeg voorzichtig met een droge microvezeldoek. Verschuift of verdwijnt het, dan was het geen pixel. Stof ziet er meestal grijs en wazig uit en is op elke kleur zichtbaar.
• Stof onder een matte coating of in het paneel ziet eruit als een zacht, licht wazig puntje of een kleine schaduw, groter dan één pixel. Verander je kijkhoek: een schaduw tussen de lagen verschuift iets, een pixel niet.
• Drukplekken zien eruit als een lichtere of donkerdere vlek, vaak rond een punt waar op het scherm is gedrukt. Controleer ze met de backlight test.
• Groepjes: meerdere defecte pixels bij elkaar of een lijn ervan wijzen op fysieke schade of een paneelfout en niet op één pixel.

Kun je dode of vastzittende pixels repareren?

Dode pixels: nee. Een pixel die geen stroom krijgt of een kapotte transistor heeft, komt met software niet terug. De realistische opties zijn de retourtermijn van de winkel, garantie onder het pixelbeleid van de fabrikant, of ermee leven.

Vastzittende pixels: soms. Een vastzittende subpixel kan in dagen of weken normaal gebruik vanzelf herstellen. Sommige mensen melden dat hij herstelde na een tool met knipperende kleuren, maar er is geen betrouwbaar bewijs dat knipperen werkt, en het werkt nooit bij dode pixels.

Hete pixels gedragen zich als vastzittende: soms herstellen ze, vaak niet.

Wat pixel fixer tools echt doen

Dead pixel fixers en stuck pixel fixers, ook sites in de stijl van JScreenFix, laten een klein gebied of het hele scherm snel door kleuren knipperen. Het idee is een vastzittende subpixel te laten schakelen tot hij weer normaal werkt. Een dode pixel bereikt het niet, en het kan geen inbranding of beeldretentie repareren; dat zijn andere problemen (zie burn-in bij OLED).

Probeer je er toch een:

• Gebruik geen knipperende tools als jij of iemand die meekijkt gevoelig is voor flitsend licht. Snel knipperen kan aanvallen uitlokken bij mensen met fotosensitieve epilepsie.
• Gebruik het in korte sessies en controleer het resultaat daarna op de bijbehorende kleur.
• Druk of wrijf niet hard op het scherm om een pixel terug te duwen; dat kan meer schade aanrichten dan het oplost.

TestDock biedt geen knipperende fixer. De dode pixels test gebruikt effen kleuren om defecten te vinden en vast te leggen.

Wat je daarna doet

1. Leg de pixel vast: de positie, de kleur waarop hij zichtbaar is en een foto met verlaagde belichting.
2. Kijk na een paar dagen normaal gebruik opnieuw, voor het geval een vastzittende pixel herstelt.
3. Is het scherm nieuw, kijk dan naar de retourtermijn van de winkel en het pixelbeleid van de fabrikant voor jouw model. Het beleid verschilt per merk, model en soort pixel.
4. Voor een volledige controle van een nieuw scherm volg je nieuwe monitor testen.